Vrijzinnige gedachten

Boris van der Ham:

Op 13 mei 2006 verscheen in dagblad Trouw een artikel van mijn hand over D66. Over het bestaansrecht, over de lijsttrekkersverkiezingen en over inhoudelijke vernieuwing.

"D66 staat er niet goed voor. De partij staat laag in de peilingen en worstelt met de vraag: waartoe zijn wij op aarde? Het is interessant te zien dat de felste tegenstanders van D66 dat soms het beste kunnen aangeven. Het orthodox-protestantse blad 'het Reformatorisch Dagblad' plaatste ooit een groot artikel over D66 met als titel 'De architect van het Nieuwe Nederland'. Uitgebreid werd ingegaan op de successen van D66: de keuzevrijheid van ouders voor de scholen van hun kinderen, zelfbeschikking in medisch-ethische zaken, medezeggenschap voor werknemers, en gelijke berechtiging van vrouwen en homoseksuelen. Met ongenoegen moest het blad constateren dat Nederland door D66 'een van de meest progressieve landen in de wereld is'. Onbedoeld werd de kracht van de partij getoond: het opkomen voor individuele ontplooiing van mensen. Het plaatst alle andere bekende D66-thema's in perspectief: De focus op onderwijs, maar ook de verdediging van de vrijheid van meningsuiting en onze sterke internationale inslag met de nadruk op mensenrechten.

Ook het vernieuwen van de politiek en het bestuur vloeit hieruit voort. Waar D66 in de jaren zestig individuele mensen wilde bevrijden van de bedwelmende eenheidsworst van de verzuiling, worden vandaag de dag nog steeds mensen in oneigenlijke korsetten geduwd. Het huidige integratiedebat scheert mensen vaak over één kam; In de gezondheidszorg en de sociale zekerheid worden mensen slachtoffer van algemene bepalingen, steriele tijdroosters en verdrinken door gebrek aan persoonlijke aandacht in de massa of verdwijnen naamloos in statistieken. Als ergens de noodzaak voor D66, 'bestuurlijke vernieuwing' en individuele ontplooiing samenkomen, is het wel hier.

Met deze opdracht op zak moet de partij ook kritisch durven kijken naar een aantal van de huidige standpunten.

Allereerst moet D66 duidelijk kiezen voor een onafhankelijke koers. D66 kan daarvan uit onderwerpen aansnijden waar anderen de aandacht of de moed niet voor hebben: voor een ondogmatisch en ambitieus milieubeleid of maatregelen voor de vergrijzing waar Wouter Bos nog zelfs te voorzichtig in is. D66 moet niet mee willen doen met de ideologische schijngevechtjes tussen de grote politieke partijen of de potige rechtlijnigheid van antipartijen als Wilders, Verdonk en de SP. Waar D66 zich de afgelopen decennia daar toch heeft laten verleiden, herkende de kiezer zich prompt niet meer in de partij. D66 moet vrijzinnig zijn: Niet bozig en 'anti', maar optimistisch en rationeel.

D66 dient die onafhankelijkheid ook kiezen ten aanzien van het kabinetsbeleid. De sociaal-economische vernieuwingen van het kabinet waren prima, maar juist D66 moet beseffen dat elk systeem, hoe mooi je het ook had bedacht, feilbaar is en uitzonderingen kent. Het ergerlijke aan dit kabinet, is echter dat bij elke vorm van kritiek men de verdediging kiest. Ook moet D66 herbezinnen op het heilige mantra van de 'keuzevrijheid'. Door de wirwar van informatie en mogelijkheden vindt immers niet iedereen zijn weg. D66 moet hier een actief sociaal beleid voorstaan. Die onafhankelijkheid moet ook getoond worden ten aanzien van het asielbeleid. Verdonk moet haar belofte om definitieve duidelijkheid te geven aan de uitgeprocedeerde asielzoekers vóór 1 juli gestand doen.

Ook op het punt van de democratische vernieuwing is bezinning nodig. Waarom moet elke provincie en gemeente op de zelfde manier bestuurd worden? Ook de voortgaande privatiseringen van overheidsdiensten moet worden gestuit. Steeds vaker stelt de overheid dat mensen hun burgerschap maar moeten vormgeven met hun portemonnee in plaats van met hun stemrecht. Maar waarom zou de kiezer de politiek nog vertrouwen als ze nergens meer over gáán?

D66 heeft een belangrijke missie. De moeilijke tijd waarin D66 zich nu bevindt kan echter louterend zijn bij het bevestigen ervan. Laat de lijsttrekkersverkiezingen de komende weken dus niet alleen laten gaan over uitstraling, stijl en atmosfeer, maar vooral over de inhoud.

Schrijver Gerard Reve is gestorven. Een vreemde gewaarwording voor mij. Ik heb nooit iets gelezen van hem maar heb talloze interviews gelezen en memorabele televisieuitzendingen gezien die Reve als onderwerp hadden. Ik denk dat ik wel iets met hem heb... Daarom een artikel uit de Stentor:

De wanhoop van een gekweld romanticus door NICO DE BOER 10 APRIL 2006 - RIJSWIJK -

Met het overlijden van Gerard Reve is niet alleen een van onze grootste naoorlogse schrijvers heengegaan, maar ook een van de kleurrijkste figuren uit de Nederlandse literatuur. Controversieel was hij bij het verschijnen in 1947 van zijn romandebuut ‘De avonden’. Omstreden is de zelfbenoemde Volksschrijver tot op hoge leeftijd gebleven. Wat Reve ook schreef, waar hij ook verscheen, er was altijd wel rumoer en opwinding. Reve was de vleesgeworden ironie, die er telkens in slaagde verwarring te stichten: ‘Ik ben een acteur, ik ben een komediant, ik ben een charlatan en een clown, maar het krankzinnige is dat de rol die ik speel dat ik dat ben.’ ‘Het was nog donker, toen in de vroege morgen van de tweeëntwintigste december 1946 in onze stad, op de eerste verdieping van het huis Schilderskade 66, de held van deze geschiedenis, Frits van Egters, ontwaakte.’ Zo begint ‘De avonden’, de autobiografische roman over een weifelmoedige pestkop in het Amsterdam van net na de Tweede Wereldoorlog. Het is een van de beroemdste beginzinnen uit de Nederlandse literatuur, afkomstig uit een van de beroemdste romans uit onze literatuur. Niet dat het boek zo spannend of spectaculair zou zijn, integendeel. Er gebeurt niets bijzonders in het boek, dat speelt in de laatste tien dagen van 1946. Frits van Egters vult zijn dagen met zich vervelen, met dromen, vrienden bezoeken en vooral met zich ergeren aan zowel zijn vrienden als zijn ouders. Het boek roept in absurde en hilarische dialogen, innerlijke monologen en glasheldere beschrijvingen een beklemmend tijdsbeeld op van de naoorlogse jaren. Indertijd doorbrak het boek een taboe, nu is het vooral ontroerend en ongrijpbaar geestig. Gerard Reve (toen nog Simon van het Reve) debuteerde met ‘De avonden’ op 23-jarige leeftijd. Hij schreef het op verzoek van zijn psychiater om zijn krankzinnigheid te bezweren. Het boek werd geprezen en verguisd. Zo sprak Godfried Bomans van een ‘naargeestig, zo zeer van iedere positiviteit verstoken, zo grauw, cynisch en volstrekt negatief’ werk. Zelf zei Reve later: ‘Ik heb ‘De avonden’ erg onbewust geschreven. Ik wilde schrijver worden. Vanaf de vroegste tijden was ik niet bepaald het zonnetje in huis, had ik geen frivool wereldbeeld. Ik was bezeten aan het werk, maar zou het met een half woord van afkeuring hebben laten vallen. Er was maar heel weinig voor nodig geweest om mij dat manuscript te laten weggooien of verbranden. Het verschijnen van dat boek was een groot toeval, voor zover je daar in de schepping van kunt spreken.’ De jaren zestig waren Reves hoogtijjaren. Hij was stilistisch in topvorm, ook al ging het hem privé beroerd. Hij schreef ‘Op weg naar het einde’ en ‘Nader tot U’, die het hart van Reves oeuvre vormen. Hij vond zijn onmiskenbare toon en beoefende als modernist een nieuw literair genre: een mengeling van briefroman, reisverslag, jeugdherinnering, polemiek en verhalen die telkens een onverwachte draai krijgen doordat een Zinloos Feit de boel weer komt versjteren. De reviaanse thema’s draaien om het geloof in de eenzame en weerloze God, in wie de schrijver zich als schepper en troosteloze drinkebroer spiegelt, om de Mededogenloze Jongen, de Moederkerk, de Wanhoop van de gekwelde, romantisch-decadente schrijver en de Dood: ‘De Dood is het mooiste onderwerp dat er bestaat, want hij laat de mens nooit in de steek, je kunt altijd op hem blijven rekenen.’ Hoe vertrouwd het nu allemaal ook moge klinken, indertijd veroorzaakte de openhartige wijze waarop hij over (zijn) homoseksualiteit schreef een schok in het nog puriteinse Nederland. Reve werd de held van homoseksuelen, heel hip en progressief Nederland droeg hem op handen. Trots was hij daar niet op. Reve, die zich in 1966 tot katholiek liet dopen, biechtte op dat hij liever een ‘oppassend burger’ was dan de ‘blasfemisch met de godsdienst spelende libertijn’. Zo schreef hij in ‘Moeder en zoon’ (1980) over zijn twijfels om zich aan te sluiten bij een (rooms-katholieke) leer die weliswaar ‘gebrekkig, infantiel en verkitscht’ was, maar hem niettemin voorkwam als het Ware Geloof. Reve heeft het katholicisme omhelsd en er tegelijkertijd een parodie van gemaakt, zoals hij zichzelf altijd schaamteloos heeft herhaald en geparodieerd. Of Reve door toekomstige generaties nog gelezen zal worden, is de vraag. De grootheid van zijn schrijverschap is evenwel onbetwist. Zelf maakte hij zich daarover weinig illusies: ‘Het gekke is, dat je roem en welstand verwerft op een moment dat het je niet zo ver-schrik-ke-lijk veel meer kan schelen. Je kan dan wel de grootste schrijver van Nederland zijn, zoals sommigen beweren, maar wat dan nog! Dat is net zoiets als De Koning van de Kalverstraat. Wat blijft er uiteindelijk van over? Na mijn dood word ik op de scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?’

De term "vrijzinnig" is in Vlaanderen nog veel te onbekend. Vaak wordt het verward met het atheïstisch humanisme. In Nederland is deze term veel meer ingeburgerd in religie en politiek. In deze bijdrage een fragment uit een opiniestuk van d66 politicus Boris van der Ham: "Vrijzinnigheid maakt Nederland uniek". Hij wijst in zijn brijdrage op het negatieve klimaat dat er momenteel in Nederland heerst en waarschuwt voor het verdwijnen van de vrijzinnigheid.

Ook is er steeds meer politieke en maatschappelijke vijandigheid richting culturele uitingen. De rijke cultuur en het bruisende uitgaansleven maakten de Hollandse steden de afgelopen decennia tot ‘the place to be' voor mensen uit de hele wereld. Maar de laatste jaren zijn theaters en debatplekken politiek verketterd voor ‘linkse kerken'. In Rotterdam is er door het Leefbaar-bestuur het mes gezet in het cultuurbeleid, juist toen Rotterdam de jaren daarvoor een opleving doormaakte als culturele broedplaats. In Den Haag en Amsterdam wordt het uitgaansleven door PvdA, VVD en CDA beperkt door strenge sluitingstijden voor de horeca en onneembare bureaucratische hindernissen. Ook andere kleine ondernemingen worden gehinderd door een lawine van lokale regels. Holland is hierdoor tuttiger en minder aantrekkelijk geworden. Daarnaast wordt het voor de buitenlandse ‘best and the brightest' steeds moeilijker om hier aan de slag te gaan. Het Internationaal Octrooibureau in Den Haag hing in 2005 aan de bel omdat ze hun mensen hier nauwelijks meer konden vestigen vanwege nieuwe inburgeringseisen die opeens ook op hen van toepassing werden. Holland verliest daarmee een internationale positie die ook gevolgen voor het bedrijfsleven en universiteiten.

In het debat over de toekomst van onze steden is de veiligheid telkens het brandpunt. In de race tussen de Leefbaarheidpartijen, CDA, VVD en de PvdA lijken de deelnemers elkaar te overschreeuwen met steeds meer harde maatregelen, die vaak hun doel missen. Misstanden in steden moeten hard worden aangepakt, natuurlijk, en effectiever dan hoe dat nu vaak gebeurt, maar er is zoveel méér nodig: Een rijk cultureel leven, een vrijer uitgaansbeleid, meer groen en parken. Maar ook de wijze waarop het armoedebeleid en de schooluitval is georganiseerd in de steden is aan vervanging toe. Waarom trekken de Hollandse steden niet gezamenlijk op naar de minister van Onderwijs om het jeugd- en jongerenbeleid te ontschotten, zoals is gebeurd is bij het succesvolle Harlem Children Zone-project in New York? Hier moeten de steden door eigenzinnig gezamenlijk optreden vrijheid afdwingen.

Méér nog dan aan infrastructuur en veiligheid moet Holland werken aan Voltaire's paradijs. Immers: als de vrijzinnigheid verdwijnt uit Holland, wat onderscheidt ons dan nog?

 

 

 

 

 

Individualisme betekent mens worden, met alle rechten en vrijheden die dat met zich meebrengt – zoals de vrijheid om keuzes te maken – maar ook met alle plichten tegenover anderen en ten aanzien van de samenleving. Individualisme is niet tegengesteld aan solidariteit. Integendeel, de autonomie en de wilsbeschikking van het individu zijn noodzakelijk om te komen tot een ware solidariteit. En solidariteit is dan weer nodig om diegenen die niet in staat zijn om over zichzelf te beschikken, alsnog kansen te geven. (Dirk Verhofstadt in Tertio)

"The purpose of revelation is not to settle speculative questions depending on the nice interpretation of words, but to infuse a new spirit into human things, to illustrate great principles of practical import with new sanctions. The principles are eternal; the dogmas in which they are embodied are limited and transient."

--Frederic Henry Hedge, Reason in Religion (1865), p. 408.

 

 

 

In hoofdtuk 9 schrijft Paine over de "openbaring", Paine zoekt het niet in de bijbel maar in de schepping zelf. Paine ontdekt er een universele taal in die de menselijke taal overstijgt. Zie ook de gedachte van een universele moraal zoals bijvoorbeeld de Verenigde Naties proberen te constitueren. 

 

It is only in the CREATION that all our ideas and conceptions of a word of God can unite. The Creation speaketh an universal language, independently of human speech or human language, multiplied and various as they be. It is an ever existing original, which every man can read. It cannot be forged; it cannot be counterfeited; it cannot be lost; it cannot be altered; it cannot be suppressed. It does not depend upon the will of man whether it shall be published or not; it publishes itself from one end of the earth to the other. It preaches to all nations and to all worlds; and this word of God reveals to man all that is necessary for man to know of God.

Do we want to contemplate his power? We see it in the immensity of the creation. Do we want to contemplate his wisdom? We see it in the unchangeable order by which the incomprehensible Whole is governed. Do we want to contemplate his munificence? We see it in the abundance with which he fills the earth. Do we want to contemplate his mercy? We see it in his not withholding that abundance even from the unthankful. In fine, do we want to know what God is? Search not the book called the scripture, which any human hand might make, but the scripture called the Creation.

Thomas Paine is één van de founding fathers van de Verenigde Staten, deze politicus en filosoof heeft een interessant werk geschreven over zijn geloofsleven: The age of reason (1795). Zijn inzichten op het vlak van religie zijn voor mij, als vrijzinnig protestant, nog steeds een bron van inspiratie. In een vijfdelige serie zal ik een aantal van zijn gedachten de revue laten passeren. In het eerste hoofdstuk maken we kennis met "The Author's Profession Of Faith", meteen wordt duidelijk dat Paine een zeer persoonlijk geloof voorstaat en dat hij zich niets wil laten voorschrijven door kerkelijke instituten.

I believe in one God, and no more; and I hope for happiness beyond this life.

I believe the equality of man, and I believe that religious duties consist in doing justice, loving mercy, and endeavoring to make our fellow-creatures happy.

But, lest it should be supposed that I believe many other things in addition to these, I shall, in the progress of this work, declare the things I do not believe, and my reasons for not believing them.

I do not believe in the creed professed by the Jewish church, by the Roman church, by the Greek church, by the Turkish church, by the Protestant church, nor by any church that I know of. My own mind is my own church.

All national institutions of churches, whether Jewish, Christian, or Turkish, appear to me no other than human inventions set up to terrify and enslave mankind, and monopolize power and profit.

I do not mean by this declaration to condemn those who believe otherwise; they have the same right to their belief as I have to mine. But it is necessary to the happiness of man, that he be mentally faithful to himself. Infidelity does not consist in believing, or in disbelieving; it consists in professing to believe what he does not believe.

It is impossible to calculate the moral mischief, if I may so express it, that mental lying has produced in society. When a man has so far corrupted and prostituted the chastity of his mind, as to subscribe his professional belief to things he does not believe, he has prepared himself for the commission of every other crime. He takes up the trade of a priest for the sake of gain, and, in order to qualify himself for that trade, he begins with a perjury. Can we conceive anything more destructive to morality than this?

Soon after I had published the pamphlet COMMON SENSE, in America, I saw the exceeding probability that a revolution in the system of government would be followed by a revolution in the system of religion. The adulterous connection of church and state, wherever it had taken place, whether Jewish, Christian, or Turkish, had so effectually prohibited, by pains and penalties, every discussion upon established creeds, and upon first principles of religion, that until the system of government should be changed, those subjects could not be brought fairly and openly before the world; but that whenever this should be done, a revolution in the system of religion would follow. Human inventions and priest-craft would be detected; and man would return to the pure, unmixed, and unadulterated belief of one God, and no more.

Het links liberalisme bestaat ook in andere landen zoals D66 in Nederland, Radicale Venstre in Denemarken en de Liberal Democrats in Engeland en Schotland. Kenmerkend voor deze partijen is dat ze groot belang hechten aan onderwijs, sociale zekerheid, individuele zelfbeschikking inzake ethische kwesties, decentralisatie van de macht, milieubelang en de positieve effecten van migratie. Ze huldigen een optimistisch mensbeeld en geloven dat eigenbelang goed kan zijn voor het algemeen belang. Ze verdedigen waarden die aangebracht werden door Immanuel Kant en John Stuart Mill, maar die ook in de voorbije jaren gevoed worden door filosofen en economen als John Rawls, Ralf Dahrendorf, Hernando de Soto en Amartya Sen. In tegenstelling tot collectivisten, maar ook conservatieven die de gemeenschap boven het individu stellen, gaan liberalen uit van de emancipatie, de zelfbeschikking, de vrijheid en de verantwoordelijkheid van het individu.

Bron: Sven Gatz

De liberal democrats hebben een nieuwe leider gekozen, het is Sir Menzies Campbell geworden. Hier volgt een fragment uit zijn redevoering: 

As leader I intend to keep that aim firmly in my sights.
I’m ambitious for Britain.
And that’s why I’m ambitious for the Liberal Democrats.
Our country needs us as never before.

It needs us to fight poverty.

It needs us to fight for human rights and civil liberties – ID cards in particular.

It needs us to fight for internationalism and the rule of law.
This is a Government which daren’t say boo to a Bush.

It needs us to stand up against the stultifying centralisation of power which we’ve seen under successive Conservative and Labour Governments.

It needs us to insist that the future of the planet is an overwhelming priority.

 

Liberal Democrats must display a radical, reforming zeal to help to give more power to people, not government - to communities, not bureaucracies." Ming Campbell

In verschillende Antwerpse gemeenten trekken de partijen groen!, SPa en Spirit samen naar de gemeenteraadsverkiezingen . Ik heb hier toch enkele bedenkingen bij. Is het in het belang van Spirit dat de partij aanschurkt tegen groen! en de SPa? Nog niet zo lang geleden werd Spirit omgedoopt tot de Vlaamse links-liberalen. Ik zie daar echter vrij weinig van in de praktijk. Spirit holt het politiek correcte denken teveel achterna en vist uitdrukkelijk in de kiesvijver van groen! en SPa. Ik denk niet dat dit de rol is die een links-liberale partij moet vervullen in Vlaanderen. Spirit zou zich tussen SPa en VLD moeten positioneren en veel meer werk moeten maken van een liberale ideologie. Denktanks als "Liberales" en de "waterlandstichting" kunnen een eerste aanzet geven. De partij zou er ook eens bij stil moeten staan dat er een einde kan komen aan de samenwerking met SPa! Ik heb ook weinig liberale stemmen gehoord bij Spirit over de Bolkesteinrichtlijn, de vlaktaks enz... Het is gemakkelijk d66 achternahollen in fraaie foldertjes maar in de praktijk een socialistische politiek voeren. Het is nog niet te laat!

Ruud Floppen, mediaconsulent van de Verenigde Protestantse kerk in België schreef een mooi stuk over de cartoonkwestie en de vrijheid van meningsuiting. Ik wil de lezer alvast niet de inleiding onthouden, er kan verder gelezen worden op onderstaande link.

Protestanten zijn per definitie (pro-testare: getuigen voor) voor vrijheid van meningsuiting. Protestanten dragen in hun traditie en daarom diep in hun hart het verweer tegen totalitarisme en staatsterreur. Protestanten denken en handelen uit de aard der zaak democratisch, dat wil zeggen; een ieder mag laten merken wat hij denkt of voelt. Protestanten wantrouwen hiërarchische structuren. Protestanten zoeken de dialoog en niet het machtswoord. Protestanten zullen anderen niet willen onderwerpen, maar zullen zoeken naar consensus. Als ik aan de reformatoren denk, komen deze gedachten bij me op en dat vervult mij met trots. Als ik dan wat langer nadenk, zijn er ook gevoelens van schaamte.

LINK (zie onderdeel "nieuws")

Senator Vankrunkelsven is zich duidelijk aan het onderscheiden van andere collega's. Hij is vooral bekend van zogenaamd progressieve thema's zoals daar zijn: euthanasie, kernbewapening, softdrugs enz... Het leek dus vanzelfsprekend dat hij een voorstander zou zijn van adoptie door holebis. Nu blijkt daar niet zomaar van overtuigd is! Vankrunkelsven zegt uit te gaan van het kind en niet van het recht op kinderen dat volgens hem niet bestaat. Hij wil een ammendement indienen dat het adoptierecht beperkt zou worden tot kinderen die een bloedband hebben met één van beide ouders. Vankrunkelsven wil niet zwichten voor de politieke correctheid, dat siert hem. Het is van groot belang dat parlementsleden nog hun eigen, persoonlijke afweging kunnen en mogen maken. Ons parlement is maar al te vaak gedegradeerd tot "ja knikken". Ook inhoudelijk ben ik het eens met Vankrunkelsven, er bestaat namelijk geen recht op kinderen. Alle respect voor homoseksuelen die gehuwd zijn maar hun keuze houdt nu éénmaal biologisch in dat er geen kinderen uit geboren kunnen worden. Daarnaast is er ook het gegeven dat een opvoeding best gebeurt door een vader en een moeder. Dit doet Vankrunkelsven besluiten dat een holibi adoptie erg ingrijpend voor het kind is. Dit wil absoluut niet zeggen dat holebikoppels geen eerlijke kinderwens zouden hebben of dat ze per definitie slechter voor hun kind zouden zorgen dan anderen! Vankrunkelsven wil er enkel de nadruk op leggen dat het niet zo vanzelfsprekend is en dat uit een kinderwens geen recht op kinderen voortvloeit.

Het mag gezegd worden, het programma "morgen beter" op Canvas is een voltreffer! Vier gasten die rustig over de actualiteit spreken zonder dat een presentator zichzelf in het zonnetje wil plaatsen (type Siegfried Bracke), het is een unicum in Vlaanderen. Daar komt nog eens als bonus bij dat de gasten zowel van links als van rechts komen, conservatief en progressief. Hier geen politiek correcte schertsvertoning. Alleen jammer van het late uitzenduur. Alhoewel, wie houdt er niet van een stevig, kwalitatief slaapmutsje ....

Opiniestuk van Dirk Sterckx in De Standaard van donderdag 16 februari 2006 - "De dienstenrichtlijn is een voorwaarde voor meer welvaart en werkgelegenheid in de Unie !"

De Dienstenrichtlijn is een voorwaarde voor meer welvaart en werkgelegenheid in de Unie!

"Het is niet overdreven de totstandkoming van een gemeenschappelijke markt voor diensten te zien als een van de hoofdvoorwaarden voor een terugkeer tot economische welvaart."

Dit citaat komt niet uit het voorstel van Dienstenrichtlijn van Frits Bolkestein. Deze woorden zijn van de Franse socialist en Commissievoorzitter Jacques Delors. Hij schreef ze in 1985 in zijn "Livre Blanc", het Witboek dat de weg opende naar een open Europese markt voor goederen in 1992, één van de mijlpalen in de geschiedenis van de Europese integratie.

De balans na tien jaar "interne markt" was positief: meer banen, een duidelijke stijging van het BBP, de "rijkdom" in de Unie, met 877 miljard euro, wat neerkomt op gemiddeld 5700 euro extra per huishouden.

Delors stelde twintig jaar geleden al vast dat de Unie een enorme achterstand heeft bij de opening van de grenzen voor dienstverleners, "ondanks de bepalingen van het Verdrag." En hij voegt er aan toe: "Dit valt met name te betreuren omdat in de afgelopen jaren duidelijk is aangetoond, hoe groot het potentieel voor groei en werkgelegenheidschepping in de gehele dienstensector wel is."

Twintig jaar later, januari 2004, legt de Europese Commissie eindelijk een voorstel over de dienstensector op tafel. Onmiddellijk daarna begint een ware scheldpartij tegen het voorstel. De tegenstanders gaan er van uit dat al wie een klein beetje sociaal gevoel heeft dit "monster" zo snel mogelijk van tafel moet vegen om ons sociaal systeem toch nog een beetje overeind te houden. De opvolgers van Delors, de Franse socialisten pleiten zelfs voor de verwerping.

Ik ben er van overtuigd dat we ons sociaal systeem alleen maar kunnen in leven houden als ook de dienstensector, zich op Europese schaal kan ontwikkelen. We hebben heel dringend bindende afspraken nodig die ervoor zorgen dat lidstaten hun grenzen niet onnodig afschermen. Want de vrijmaking van de dienstenmarkt is niet zomaar een oefening die we ongestraft naast ons kunnen neerleggen. De dienstensector zorgt intussen voor drie kwart van onze welvaart en voor drie kwart van onze werkgelegenheid. Maar toch zijn diensten maar goed voor één kwart van de handel tussen lidstaten van de Unie. We werken dus vooral in onze eigen nationale markt.

Er zijn weinig van onze bouwbedrijven bijvoorbeeld die echt op Europese schaal kunnen werken. En dat schaadt ons op de wereldmarkt voor diensten. Belgische industriebouwers - zo blijkt uit de vergelijkingen die Ikea maakte - zijn de goedkoopste en de meest efficiënte bouwers van de Unie. Maar het is voor die bedrijven een lijdensweg om hun diensten in andere landen van de Unie te gaan aanbieden. Elk land heeft een oneindig vindingrijke lijst belemmeringen.

Een mastodont als Ikea verliest daarmee een pak geld en een hoop tijd. Maar Ikea kan dat hebben. Hun specialisten geraken uiteindelijk wel door de doolhof. Maar voor KMO's en zelfstandigen in de dienstensector zijn die belemmeringen een reden om niet te vernieuwen, niet uit te breiden, niet over de grenzen te kijken.

Een zelfstandige uit Kortrijk die over de grens in Frankrijk electriciteit wil gaan leggen moet een extra verzekering nemen tegen beroepsrisico's. Zijn Belgische verzekering is niet goed genoeg. Zijn collega uit Verviers die in Duitsland wil werken moet voor een jaar het dure lidmaatschap betalen voor de gilde. Ook al wil hij maar voor een maand aan de slag. Zo zijn er beperkingen voor boekhouders, voor interim bureaus, voor reisbureaus. Als een Duitse machinebouwer een onderhoudsploeg wil sturen om een van haar machines te gaan repareren in Frankrijk - een machine nota bene die het bedrijf zelf gemaakt heeft - dan moet die ploeg voor ze aan het werk mag twee dagen "specialisatie- en veiligheidsopleiding" ; krijgen in Frankrijk.

Bedrijven investeren daar waar ze goede dienstverlening krijgen. Vanuit die meest performante basis leveren ze niet alleen aan de lokale of de Europese markt, maar aan de hele wereld. Als we die wereldbedrijven in de Unie willen krijgen of houden, moeten we een zo efficiënt mogelijke dienstensector hebben. Afgeschermde nationale markten bevorderen die efficiëntie niet. Daarom is de sector van de financiële dienstverlening de voorbije vijftien jaar een echte Europese sector geworden, niet langer de lappendeken van nationale belangen die hij voordien was. Europese banken en verzekeringen spelen nu mee op wereldvlak.

Op 1 mei 2004, vier maanden nadat Frits Bolkestein zijn voorstel voor een "Richtlijn over vrij verkeer van diensten" op tafel legde, kwamen tien nieuwe lidstaten uit Oost- en Centraal Europa bij de Unie. De discussie over vrij verkeer van diensten werd - ten onrechte - een discussie tussen "oud en nieuw", tussen landen met een behoorlijke sociale zekerheid en landen die hun burgers aan hun lot overlaten. Dat was de karikatuur die in de campagne voor de Europese verkiezingen gebruikt werd.

In onze bedrijfswereld was er toen zo goed als niemand te vinden die de verdediging van een open Europese markt voor diensten op zich wou nemen. Vlaanderen, één van de sterkste regio's in diensten was bang van zijn schaduw.

Vandaag stemt het Europees Parlement over de Dienstenrichtlijn. Ook voor Vlaamse dienstverleners zijn open grenzen belangrijk. We moeten ervoor zorgen dat onze grote en kleine bedrijven in de dienstensector de Europese markt als hun thuismarkt krijgen. Niemand wil sociale uitbuiting, maar een Richtlijn die lidstaten teveel protectionistische achterpoortjes laat, heeft geen zin. We moeten niet alleen met grote schrik zitten denken aan wie op onze markt kan komen. We moeten vooral kijken naar de grenzen die we voor onze ondernemers en hun personeel kunnen wegnemen.

Dirk Sterckx
Europees Parlementslid VLD

Hier volgt de speech die Graham Watson hield in het EU-parlement in naam van de liberale fractie. Kort maar krachtig wordt uitgedrukt wat hier op het spel staat: 

Graham Watson, on behalf of the ALDE Group. Mr President, I can assure the House that Frits Bolkestein is alive and kicking, and that is why Martin Schulz is looking so bruised these days!

This Parliament must make a choice. Down the route of reform lies a dynamic, competitive Union which creates jobs, wealth and opportunity for its citizens. Down the path of protectionism lies short-term gain for some, and long-term loss for all, especially our 20 million unemployed.

(Applause)

70% of Europe’s economy and workforce relies on a healthy service sector, a sector being slowly strangled by a mindless mass of regulation.

Mrs Gebhardt says ‘think of small businesses’. It is because we think of them that we want the country of origin principle. 90% of service companies are SMEs. The country of origin principle allows them to assess, and then to test a foreign market. They send people over to do market research. Then they trade to test it before setting up an office or a subsidiary. Doing away with the country of origin principle reduces the growth effects of this measure by half.

Liberals and Democrats favour a search for compromise, but compromise between mutually exclusive policies is no compromise. We call it the ‘Berlin blockage’. This directive does not usher in social dumping. If they are in any doubt, Mr Schulz and Mr Rasmussen should read the 1996 directive on the posting of workers. It is still in force. Rather, the draft before us transforms principles like the free market of goods, services, capital and people into reality for 450 million people. These are founding principles of our Union which are simply not compatible with second-class citizenship for our new Member States.

Certainly there will be hard decisions to take, but our task is not to protect one sector over another. It is to legislate for the good of the European economy as a whole. If we can create a single market in services to rival our single market in goods, we can raise GDP by nearly 2% and create up to 2.5 million new jobs. That is what Frits Bolkestein wanted for Europe. To allow Member States to justify barriers to service provision on the basis of social policy and consumer protection would drive a lance through the heart of his proposal. However, we would not be contemplating such an emasculation of draft legislation if Mr Barroso and his Commissioners had defended their draft directive instead of tilting at windmills.

Does Commissioner McCreevy believe that his cabinet’s lobbying of Parliament last week advanced the case for Europe’s single market? Does he not know that paragraph 3 in compromise amendment 293 is contrary to ECJ jurisprudence and the Treaty’s provision on the free movement of services? I hope, Commissioner McCreevy, that you will answer that point in your reply. No, rather than showing the way, this Commission cowers in the shadows of public opinion and Member States’ hesitation.

Greater productivity, more jobs, higher wages, stronger companies: these are all within our grasp and that is why I urge the House to vote to make Europe a dynamic marketplace for jobs and services.

(Loud applause from the centre and right)

 

Gisteren in de zevende dag werd er gedebateerd over het gestemde compromis inzake de dienstenrichtlijn. Ook ABVV voorman Xavier Verboven nam deel aan het debat, hij zat tegenover Dirk Sterckx (VLD), Marianne Thyssen (CD&V) en Anne Van Lancker (SPa). Verboven blonk niet uit in dossierkennis, elke kritiek werd mooi weerlegd door de europarlementsleden. Thyssen en Sterckx slaagden er in om ook de voordelen van deze richtlijn uit te leggen. België is een land van KMO's, een liberalisering van de dienstensector geeft ook hen de kans om naar buiten te treden. Ons land kent een open economie en zal van deze richtlijn kunnen profiteren. Dirk Sterckx merkte terecht op dat sommigen (de vakbonden) zich blindstaren op wat er allemaal naar België gaat komen (conservatief protectionisme) maar dat we ook best mogen uitgaan van onze eigen kracht en kwaliteit die geëxporteerd kan worden. De gemiste kans kwam toch wel van de nieuwe SPa voorzitter, hij kwam even toelichten waarom de SPa officieel tegen het gestemde compromis is. Volgens hem zijn er teveel onduidelijkheden over welke sectoren uitgesloten zijn van de dienstenrichtlijn... Volgens mij is dit gewoon een cadeautje voor het conservatieve ABVV. Heel jammer! Nergens hoorde ik Vandelanotte spreken over de kansen die onze KMO's dreigen mis te lopen bij een al te afgeslankte dienstenrichtlijn.

 

Xavier verboven, hoeder van het conservatisme.

 

 

Eén van onze mooiste Belgische kunstwerken is aan restauratie toe. "Searching for utopia" van de kunstenaar Jan Fabre lijdt aan corrosie. Blijkbaar is kunst dus toch vergankelijk

 

In het programma "Polspoel & Desmet" werd gisteren een zeer rake opmerking gemaakt door minister Dewael. Het viel hem op dat het steeds weer de vakbonden zijn die oproepen tot meer protectionisme van onze economie door hun verzet tegen een vrij verkeer van diensten in Europa. Anderzijds zijn zij ook steevast te vinden in betogingen voor regularisatie van economische "illegalen". Hoopvol was dat Dewael zich uitsprak voor minder beperkingen op het invoeren van buitenlandse werknemers. Wie is hier conservatief in dit debat... juist ja "de progressieve vakbonden".

Na veel getouwtrek is dan eindelijk een compromis gestemd inzake de zogenaamde Bolkestein richtlijn. Het oorspronkelijk doel van deze richtlijn was het vrij verkeer van diensten binnen de EU. Het land van oorsprongsprincipe werd hierbij gehanteerd. Vervolgens worden een aantal beschermingsmechanisme ingevoerd om o.a. sociaal misbruik en milieuwetgeving ontduiking tegen te gaan. Helaas hebben vakbonden en linkse partijen aan stemmingmakerij gedaan. Wie herinnert zich niet het schrikbeeld van de Poolse loodgieter.... Conservatisme ten top als je het mij vraagt. SPa Europarlementslid Anne Van Lancker heeft zich tenminste nog ingezet voor een (afgezwakt) compromis terwijl Mia Devits en Saïd Khadraoui dit compromis hebben verworpen. Op haar website schrijft Van Lancker:

De twee grote politieke families scharen zich volledig achter de in het rapport Van Lancker gesuggereerde sociale garanties: "De problematiek van de Poolse loodgieter is volledig verdwenen uit deze richtlijn. De dienstenrichtlijn mag geen bestaande sociale wetgeving doorkruisen of ondermijnen en dat staat zwart op wit in de tekst. CAO’s en afspraken tussen werkgevers en vakbonden moeten worden gerespecteerd. De detacheringrichtlijn krijgt volledige voorrang op de dienstenrichtlijn. Controlemechanismen voor de sociale inspectie in het thuisland worden door deze dienstenrichtlijn niet beknot."

Al bij al een mager beestje maar beter dan niets! Wat de twee andere SPa parlementsleden bezielde dat weet ik echt niet. Ook Karel Van Miert liet zich gisteren ontvallen niet tegen een liberalisering te zijn maar dan wel stap voor stap zoals hij o.a. gedaan heeft als commissaris voor luchtvaart en telecom.

D66 Europarlementariër Sophie in ´t Veld is dan weer een echte believer in het Bolkenstein project, in het parlement zei ze in een tussenkomt:

"In de globale economie moeten we de Europese markt juist versterken en niet fragmenteren en verzwakken. De dienstenmarkt biedt juist geweldige kansen voor velen. In de dienstensector kunnen juist innovatieve en kwaliteitsbanen worden geschapen.

Er zit een hoge mate van hypocrisie in het debat, want de oude lidstaten, het westen, vrezen de concurrentie uit het oosten, maar ze vergeten er bij te vertellen dat de bedrijven uit het westen al vijftien jaar lang vrijelijk en met veel winst in Oost-Europa zaken doen."

De d66 politica laat meteen zien dat links hier een conservatieve positie inneemt!

Het internet project "Liberales" heeft een zeer interessant mission-statement dat men kan ondertekenen. Ik denk dat dit een zeer juiste benadering van het begrip "Liberalisme" inhoudt.

---

Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de liberale beweging. De leden zien het liberalisme als een progressieve beweging die opkomt voor de vrijheid van het individu, rechtvaardigheid en mensenrechten. Liberales zet zich af tegen het bekrompen conservatisme op sociaal-economisch, ecologisch en ethisch vlak van de verzuilde partijen en structuren.

De leden geloven in de kracht, de eigenheid en de zelfontplooiing van de mens om als ontvoogd individu zijn verantwoordelijkheid op te nemen in de samenleving. Opdat ieder individu in staat zou zijn dit te doen, dienen wij ernaar te streven dat er zoveel mogelijk gelijke startkansen zijn.

Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn met elkaar verbonden. Individualisering betekent grotere vrijheid en zelfstandigheid van mensen in de vormgeving van hun eigen bestaan, in de keuze met wie men omgaat en van de manier waarop aan die omgang vorm en inhoud wordt gegeven. Vanuit die vrije situatie moet ieder individu zijn verantwoordelijkheid opnemen ten aanzien van zichzelf (door zijn kansen te gebruiken) en van de anderen waarmee hij een samenleving vormt.

Vrijheid en solidariteit zijn voor ons perfect te combineren. Een conflict tussen beide ontstaat alleen wanneer de samenleving als een op zichzelf bestaand iets naast en dan meestal boven het individu wordt gesteld. Solidariteit vergt een investering van de mens in de samenleving en het opnemen van zijn verantwoordelijkheid tegenover de medemens.

Vrijheid verwijst ook naar de mate waarin mensen rechten van anderen respecteren. Een samenleving kan pas menswaardig genoemd worden wanneer zij een maximum aan keuzemogelijkheden aan haar leden kan garanderen. Die zelfbeschikkingsvrijheid en vrije keuze is voornamelijk belangrijk op het gebied van levensbeschouwing en levenshouding, die mensen zelf wensen op te bouwen. Liberales komt aldus op voor wederzijds respect.

Liberales richt zich tot iedereen die gelooft in de vrijheid, openheid en creativiteit van de mens als motor voor meer welvaart en welzijn.

Link: Liberales